राष्ट्रीय शेतकरी दिन | National Farmers Day In Marathi

चौधरी चरणसिंग जयंती राष्ट्रीय शेतकरी दिन National Farmers Day

National Farmers Day राष्ट्रीय शेतकरी दिन, ज्याने शेतकरी दिन म्हणून ओळख निर्माण केली आहे, हा राष्ट्रीय उत्सव आहे जो दरवर्षी 23 डिसेंबर रोजी साजरा केला जातो. भारताचे माजी पंतप्रधान चौधरी चरण सिंग यांच्या सन्मानार्थ राष्ट्रीय शेतकरी दिन साजरा केला जातो. राष्ट्रीय शेतकरी दि देशभरात मोठ्या उत्साहात आणि आस्थेने साजरा केला जातो. या दिवशी हा कार्यक्रम साजरा करण्यासाठी अनेक वादविवाद कार्यक्रम, उत्सव, चर्चासत्रे आणि कृषी विषयावर स्पर्धा आयोजित केल्या जातात.

राष्ट्रीय शेतकरी दिन २०२१ National Farmers Day 2021 In Marathi

23 डिसेंबर 2021, गुरुवारी संपूर्ण भारतभर राष्ट्रीय शेतकरी दिन साजरा केला जाईल.

मध्य प्रदेशातील राष्ट्रीय शेतकरी दिनानिमित्त शेतकऱ्यांना देण्यात आलेली महत्त्वाची माहिती

किसान दिनानिमित्त मध्य प्रदेशातील विदिशा जिल्ह्यातील ग्यारसपूर भागात मिशन गोल्डन कल अंतर्गत शेतकऱ्यांना महत्त्वाची माहिती देण्यासाठी एका विशेष कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. या कार्यक्रमात अनेक महत्त्वाचे पाहुणे उपस्थित होते, शेतकऱ्यांना कृषी महाविद्यालयाच्या प्राचार्यांनी CSV घटकाविषयी समजावून सांगितले, तसेच त्यांना मृदा व जलसंधारण, कार्बन, स्मार्ट हवामान, स्मार्ट ब्रीडर, प्रगत बियाणे आणि स्मार्ट बाजार याविषयी माहिती देण्यात आली. आणि कार्यक्रमाच्या शेवटी मिशन गोल्डन कल आणि NCHSE तर्फे सर्व शेतकर्‍यांचा गौरव करण्यात आला.

अनेक ठिकाणी शेतकरी जनजागृती रॅली काढण्यात आली

यासोबतच यावेळी किसान दिवसातही काही वेगळेच पाहायला मिळाले. याअंतर्गत देशाच्या विकासात शेतकऱ्यांचा सहभाग आणि मेहनत याविषयी लोकांना सांगण्यात आले. यासोबतच शेतकऱ्यांना त्यांचे हक्क आणि त्यांना शासनाकडून देण्यात येणाऱ्या विशेष लाभ व योजनांची माहितीही रॅलीच्या माध्यमातून देण्यात आली.

राष्ट्रीय शेतकरी दिनाचा इतिहास History of National Farmers’ Day In Marathi

भारताचे पाचवे पंतप्रधान चौधरी चरणसिंग यांच्या सन्मानार्थ राष्ट्रीय शेतकरी दिन साजरा केला जातो. 28 जुलै 1979 ते 14 जानेवारी 1980 पर्यंत त्यांनी अत्यंत अल्प कालावधीसाठी पंतप्रधान म्हणून देशाची सेवा केली. अत्यंत साधे आणि साधे मनाचे ते अत्यंत साधे जीवन जगणारे होते. आपल्या पंतप्रधानपदाच्या कार्यकाळात त्यांनी भारतीय शेतकऱ्यांचे जीवनमान सुधारण्यासाठी अनेक धोरणे सुरू केली.

चौधरी चरणसिंग यांचे आकर्षक व्यक्तिमत्त्व आणि शेतकर्‍यांच्या हिताच्या विविध धोरणांनी भारतातील सर्व शेतकर्‍यांना जमीनदार आणि धनदांडग्यांच्या विरोधात एकत्र केले. भारताच्या दुसऱ्या पंतप्रधानांनी दिलेल्या जय जवान जय किसान या प्रसिद्ध घोषणेचे त्यांनी पालन केले. चौधरी चरणसिंग हे एक अतिशय यशस्वी लेखक होते आणि त्यांनी अनेक पुस्तकेही लिहिली ज्यात शेतकरी आणि त्यांच्या समस्यांबद्दल त्यांचे विचार मांडले गेले. शेतकर्‍यांचे जीवनमान उंचावण्यासाठी त्यांनी विविध उपायांच्या स्वरूपात खूप प्रयत्न केले.

चौधरी चरणसिंग हे शेतकरी कुटुंबातील होते आणि त्यामुळे भारताचे माननीय पंतप्रधान असूनही त्यांनी अतिशय साधे जीवन जगले. भारत हा मुख्यत: खेड्यांचा देश आहे आणि खेड्यांमध्ये राहणारी बहुसंख्य लोकसंख्या शेतकरी आहे आणि शेती हा त्यांच्या उत्पन्नाचा प्रमुख स्त्रोत आहे. अजूनही 70% भारतीय लोकसंख्या शेतीतून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर अवलंबून आहे. भारत एका मनोरंजक कृषी प्रवासाचा साक्षीदार आहे.

1960 च्या दशकात पंजाब आणि हरियाणामध्ये विकसित झालेल्या हरित क्रांतीने देशाचे कृषी चित्र बदलले. यामुळे उत्पादकता वाढली आणि त्यामुळे भारत विविध कृषी मालामध्ये स्वयंपूर्ण झाला.

शेतकरी हा भारताचा कणा आहे. आपल्या देशातील शेतकऱ्यांनी केलेल्या महान कार्याचा गौरव करण्यासाठी भारत, शेतजमिनीची भूमी, 23 डिसेंबर रोजी राष्ट्रीय शेतकरी दिन साजरा करतो.

शेतकरी नेते (चौधरी चरण सिंह) बद्दल तथ्य Facts about farmer leader (Chaudhary Charan Singh) In Marathi

चौधरी चरण सिंग हे एक आदर्श जाट नेते होते आणि ते शेतकरी कुटुंबातील होते. यामुळेच त्यांनी शेतकर्‍यांच्या कार्याशी स्वतःला जोडून घेतले आणि त्यांना आधार देण्याचा सर्वतोपरी प्रयत्न केला. 1979 मध्ये जेव्हा ते भारताचे पंतप्रधान झाले तेव्हा त्यांनी शेतकऱ्यांचे जीवनमान सुधारण्यासाठी अनेक बदल केले. भारताचे पंतप्रधान या नात्याने चौधरी चरणसिंग यांनी कधीही लोकसभेला भेट दिली नाही हे देखील एक मनोरंजक सत्य आहे. मोरारजी देसाई यांच्या कारकिर्दीत त्यांनी उपपंतप्रधान म्हणूनही काम केले.

शेतकर्‍यांच्या सर्व गरजा पूर्ण करण्यासाठी तयार करण्यात आलेला 1979 चा अर्थसंकल्प त्यांनी सादर केला. त्यात भारतीय शेतकऱ्यांच्या बाजूने अनेक धोरणे होती. थोर शेतकरी नेत्याचा हा उपक्रम त्या सर्व शेतकऱ्यांचा आत्मविश्वास वाढवतो आणि त्यांना जमीनदार आणि सावकारांविरुद्ध एकजूट होण्याचे बळ देतो. कृषी निर्मितीच्या मागे चौधरी चरणसिंग यांनी विधानसभेत सादर केलेले प्रसिद्ध बाजार विधेयक होते. जमीनदारांच्या लोभ आणि अत्याचारापासून शेतकऱ्यांच्या कल्याणाचे रक्षण करणे हा या विधेयकाचा उद्देश होता. जमीनदारी निर्मूलन कायदाही त्यांनीच सुरू केला आणि अंमलात आणला.

नवी दिल्लीतील प्रसिद्ध किसान घाट चौधरी चरणसिंग यांना समर्पित आहे कारण ते उत्तरेकडील शेतकरी समुदायांशी संबंधित कारणांमध्ये गुंतलेले आहेत. ते एक उत्तुंग लेखक देखील होते आणि त्यांनी शेतकऱ्यांबद्दलचे विचार आणि त्यांना भेडसावणाऱ्या समस्यांवर उपाय लिहिले. 29 मे 1987 रोजी चौधरी चरणसिंग यांचे निधन झाले.

राष्ट्रीय शेतकरी दिन का साजरा केला जातो? Why is National Farmers’ Day celebrated In Marathi

23 डिसेंबर रोजी जन्मलेले, नम्र माणूस चौधरी चरणसिंग हे देखील शेतकरी नेते होते. ते अत्यंत नम्र आणि दयाळू नेते होते आणि शेतकर्‍यांमध्ये ते खूप लोकप्रिय होते त्यामुळे त्यांना शेतकर्‍यांचे नेते देखील म्हटले जाते. चौधरी चरणसिंग जयंती किंवा चरणसिंग यांचा वाढदिवस 23 डिसेंबर रोजी असतो. तो शेतकरी दिन म्हणून साजरा केला जातो. शेतकरी हा आपल्या अर्थव्यवस्थेचा कणा असल्याने चौधरी चरणसिंग यांच्या स्मरणार्थ आपला देश किसान दिवस साजरा करतो.

भारताचे माजी पंतप्रधान चरणसिंग हे स्वतः शेतकरी होते आणि अतिशय साधे जीवन जगत होते. ते शेतकरी कुटुंबातील होते, म्हणून त्यांनी भारतीय शेतकऱ्यांचे जीवन सुधारण्यासाठी खूप प्रयत्न केले. शेतकरी हा आपल्या समाजाचा कणा आहे आणि भारताच्या आर्थिक विकासात त्यांचे मोठे योगदान आहे, असे म्हणणे चुकीचे ठरणार नाही. बहुसंख्य भारतीय लोकसंख्या खेड्यांमध्ये राहते आणि त्यांच्या उत्पन्नाचा मुख्य स्त्रोत शेती आहे. अशा प्रकारे भारतीय शेतकर्‍यांना समर्पित केलेला दिवस केवळ त्यांचा उत्साह वाढवणार नाही तर लोकांच्या मनात त्यांच्याबद्दल आदर निर्माण करेल.

राष्ट्रीय शेतकरी दिवस दरवर्षी विशेषत: उत्तर प्रदेश, पंजाब, हरियाणा, मध्य प्रदेश इत्यादीसारख्या शेतीमध्ये सक्रियपणे गुंतलेल्या राज्यांमध्ये साजरा केला जातो. शेतकरी आणि ग्रामीण समाजातील सदस्य त्यांच्या लाडक्या नेत्याला श्रद्धांजली वाहण्यासाठी विविध कृषी कार्ये आयोजित करतात. या दिवशी विविध वादविवाद, वादविवाद, चर्चा, प्रश्नमंजुषा, स्पर्धा आयोजित केल्या जातात. शेतकऱ्यांशी संबंधित अनेक समस्यांवर चर्चा केली जाते आणि सहभागींना सामायिक करण्यासाठी आणि उपाय सुचवण्यासाठी आमंत्रित केले जाते.

राज्य सरकारे या दिवसाचा उपयोग शेतकऱ्यांच्या बाजूने नवीन विधेयके लागू करण्यासाठी करतात. कार्यक्रमासाठी शेतकरी प्रतिनिधींनाही आमंत्रित करून त्यांच्या समस्या व समस्या मांडण्यास प्रवृत्त केले जाते. राष्ट्रीय शेतकरी दिन ही भूतकाळातील महान आणि उदार नेत्यांना श्रद्धांजली आहे जे शेतकऱ्यांच्या कल्याणासाठी आणि विकासासाठी समर्पित होते.

राष्ट्रीय शेतकरी दिन कसा साजरा केला जातो? How is National Farmers’ Day celebrated In Marathi

उत्तर प्रदेश सरकार, भारत सरकार दरवर्षी 23 डिसेंबर रोजी राष्ट्रीय शेतकरी दिन साजरा करते. ही भारताचे माजी पंतप्रधान चौधरी चरण सिंग यांची जन्मतारीख आहे. ते शेतकरी समाजावर खूप दयाळू होते आणि त्यांनी शेतकर्‍यांच्या फायद्यासाठी अनेक धोरणांचे समर्थन केले. अशा प्रकारे, 23 डिसेंबर हा किसान दिवस किंवा किसान सन्मान दिवस किंवा राष्ट्रीय शेतकरी दिन म्हणून साजरा केला जातो. या दिवशी, उत्तर प्रदेश सरकार जिल्हा आणि ब्लॉक स्तरावर उत्तर प्रदेशातील भारतातील शेतकरी आणि विभागीय कृषी विज्ञानाशी संबंधित अनेक कार्यक्रम, चर्चासत्रे आणि चर्चा आयोजित करते.

कृषी क्षेत्राचा विकास व्हावा यासाठी राज्य सरकार आणि ग्रामीण विकास संघटनांतर्फे या दिवशी विविध कार्यशाळा, प्रदर्शने आणि चर्चासत्रांचे आयोजन केले जाते. कृषी विभागाचे अधिकारी आणि कृषी शास्त्रज्ञ खेड्यापाड्यात जाऊन कृषी तंत्र आणि विविध प्रकारच्या विमा योजनांची माहिती देण्यासाठी शेतकरी आणि त्यांच्याशी संबंधित समस्या समजून घेऊन त्यांचे कृषी उत्पादन वाचवतात.

किसान दिवस साजरा करताना, कृषी शास्त्रज्ञ आणि तज्ज्ञ शेतकऱ्यांच्या हितासाठी शेतीच्या क्षेत्रात विविध माहिती देणारे कार्यक्रम आयोजित करतात. कृषी उत्पादन कमी करणाऱ्या किंवा कृषी उत्पादनात खराब परिणाम देणारी परिस्थिती टाळण्यासाठी तज्ज्ञ वेगवेगळ्या सूचनाही देतात. अशा प्रकारे या कार्यक्रमांमध्ये सहभागी होणे शेतकर्‍यांना त्यांच्या शेतीच्या विकासासाठी खूप फायदेशीर आहे.

उत्तर प्रदेशात सुमारे 26 कृषी ज्ञान केंद्रे आणि सुमारे 31 कृषी विज्ञान केंद्रे आहेत. ही सर्व केंद्रे राज्यात वेगवेगळ्या चर्चेचे आयोजन करून राष्ट्रीय शेतकरी दिन साजरा करतात. या सर्वांचे आयोजन केवळ एका माजी भारतीय पंतप्रधानांचा वाढदिवस साजरा करण्यासाठीच नाही तर देशातील शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त आणि माहितीपूर्ण परिस्थिती निर्माण करण्यासाठी देखील केले जाते.

भारतातील बहुतांश राज्ये विशेषतः हरियाणा, पंजाब, मध्य प्रदेश इत्यादी शेतीच्या बाबतीत समृद्ध आहेत. उत्तर प्रदेशपासून इतर राज्ये किसान दिवस साजरा करण्याचा विचार करत आहेत. उत्तर प्रदेशमध्ये भारतातील सर्वात जास्त लोकसंख्या आहे आणि बहुतेक लोक त्यांच्या जीवनासाठी शेतीमध्ये गुंतलेले आहेत. शेतकरी अन्न आणि इतर अन्नपदार्थांचे उत्पादन करतात जे देशभरात वितरीत केले जातात. संपूर्ण भारतातील शेतकऱ्यांनी केलेल्या शेतीवर शहरी लोकसंख्या मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. अशाप्रकारे हे महत्त्वाचे आहे की सरकारने निरोगी आणि समृद्ध शेतीसाठी संपूर्ण भारतातील शेतकऱ्यांसाठी अधिक उत्पादनक्षम परिस्थिती विकसित करणे.

किसान सन्मान दिवस हा भारतातील अनेक राज्यांसाठी सर्वात महत्त्वाचा दिवस आहे. राज्य सरकारचा कृषी विभाग आणि शेतकऱ्यांचे प्रतिनिधी एकाच व्यासपीठावर उभे राहून शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांवर आणि उपाययोजनांवर चर्चा करताना दिसतात. या दिवसाचा उपयोग शेतीच्या प्रगत तंत्रांबद्दल जनजागृती करण्यासाठी केला जातो.

निष्कर्ष

चौधरी चरणसिंग हे शेतकरी समाजातील मातीचे पुत्र मानले जातात. राष्ट्रीय शेतकरी दिन हा स्वतंत्र आणि सशक्त भारतीय शेतकऱ्याचा सन्मान आहे. संपूर्ण देश हा दिवस मोठ्या उत्साहात साजरा करतो. सोशल मीडियावर संदेश आणि घोषणा शेअर केल्या जातात. आजच्या तरुणांना भारतीय शेतकऱ्यांच्या समस्यांबद्दल अधिक काळजी वाटते आणि त्यांची स्थिती सुधारण्यासाठी अनेक पथनाट्यांचे आयोजन केले जाते. केंद्र सरकार वेळोवेळी शेतकऱ्यांना दिलेले कर्ज माफ करते.

शेतीच्या सुधारणेसाठी अनेक धोरणे आणि तंत्रज्ञानात सुधारणा करूनही भारतातील शेतीची स्थिती वाईट आहे. दरवर्षी भारतीय शेतकऱ्यांना दुष्काळ, पूर, निकृष्ट दर्जाचे बियाणे इत्यादी नैसर्गिक संकटांशी लढावे लागते. गेल्या 10-15 वर्षांपासून भारतातील शेतकर्‍यांना त्यांच्या मालाला रास्त भाव, कर्जमाफी, शेतीसाठी नवीन तंत्रज्ञान वापरण्याची सुविधा इत्यादीसारख्या अनेक सवलती सरकारकडून मिळत असल्या तरी अजूनही शेतकर्‍यांना आणि त्यांच्यासाठी बरेच काही करायचे बाकी आहे. कृषी पद्धतीची स्थिती सुधारली तरच आपला देश खर्‍या अर्थाने विकसित देश बनेल.

Read More:

राष्ट्रीय गणित दिवस

Sharing Is Caring: